Taxanaha

Muddo tobannaan sano ah, ereyo gaar ah looma oggolayn qolalka wararka ee Soomaaliyeed. Hadda waan sheegnaa — qoraal ahaan, hawada, iyo si rasmi ah.

Jebinta Tabooyinka waa taxanaha baarista ee Bilan Media. Waa meesha aan kaga warbixinno waxa Soomaaliya muddo dheer diidday in si fagaare ah looga hadlo — gudniinka fircooniga ah, rabshadaha galmada, balwadda daroogada ee gabdhaha da'da yar, HIV, xanuunka dhimirka, albinism, faraxumaynta haweenka ee goobaha dadweynaha, carruurta ka dhasha kufsiga, iyo tabooyinka caadada ee gabdhaha dugsiga ka reeba.

Kuwani ma aha “mawduucyo xasaasi ah” oo aan hareer marno. Waa cadaalad-darrooyin qaab-dhismeed ah oo lagu qariyey sannado badan oo aamusnaan ah — aamusnaantuna mar walba qiimo ayay lahayd, waxaana inta badan bixiyay haweenka, carruurta, iyo dadka la takooro. Shaqadeennu ma aha inaan si edebeysan uga hadalno. Shaqadeennu waa inaan diiwaangelinno, magacyo, taariikho, codad, iyo caddeymo wata.

Si deggan ayaan u shaqaynaa. Waxaan ilaalinnaa ilahayaga xogta. Sawirro ma daabacno oggolaansho la'aan. Waxaan bixinnaa kharashaadka safarka ee haweenka noo yimaadda si ay noola hadlaan, balse marna ma bixinno lacag markhaatiga laftiisa. Toddobaadyo kadib ayaan dib ugu noqonnaa si aan u hubinno inaan qofna waxyeello uga imaan wixii aan daabacnay — haddii ay timaaddana, waan qornaa, sheekada xigtana si cad ayaan ugu sheegnaa.

Qaar ka mid ah warbixinnada halkan ku uruursan waxaa dib u qaadatay BBC, Guardian, El País, Toronto Star iyo The New Humanitarian. Laakiin akhristayaasha aan ugu dadaalno waa kuwa ku sugan Muqdisho, Garoowe, iyo Baydhabo — haweenka markii ay shaqadeenna akhriyaan noo soo qora si ay u yiraahdaan: “Waxaan moodayay inaan kaligay ahay.”

Faylasha aan furnay

Mawduucyada ay Soomaaliya muddo dheer diidday in si fagaare ah looga hadlo — mid kasta wuxuu ku jiraa warbixinteenna. Faylku marna ma xirmo.

  • FGM
  • Rabshadaha galmada
  • Caafimaadka dhimirka
  • Guurka carruurta
  • HIV & albinism
  • Balwadda daroogada
  • Tabooyinka caadada
  • Faraxumayn

Habkayaga baarista

Baaristu, marka ay taabato kuwa ugu nugul, waa inay ku dhaqantaa wax ka xoog badan himilo. Halkan waxaa ku yaal saddexda qaanuun.

  1. Jebi aamusnaanta — ha jebin isha xogta

    Waxaan daabacnaa sheekada. Marna ma daabacno faahfaahin aqoonsan karta haweeney aan dooran in la aqoonsado. Magacyo kale, wejiyo la qariyey, goobo aan la sheegin — dhammaantood waxaa lala go'aamiyaa iyada, ee looma go'aamiyo iyada beddelkeeda.

  2. Soo bandhigid ma jirto oggolaansho la'aan

    Wareysi kasta wuxuu ku bilaabmaa wada hadal dheer oo ku saabsan waxa ay rabto in dunidu aragto. Waxaan saxeexnaa foom oggolaansho oo cad, oo Soomaali ah. Waxay ka laaban kartaa waqti kasta — xitaa daabacaad kadib.

  3. Gudbi codka, ha bixin xukunka

    Shaqadeennu waa inaan codkeeda maqashiinno — ma aha inaan xukunno, qareen u noqonno, ama aan qorno tifaftir aanay codsan. Waxaan soo xigannaa, waxaan siinnaa duruufta, ka dibna akhristaha ayaan u daynaa inuu gunaanad gaaro.

Taxanaha tirooyin ahaan

  • 0 Warbixino la daabacay tan iyo 2022
  • 0 Mawduucyo ku jira dabagal firfircoon
  • 0 Daawashooyin online ah

Diiwaanka ku jira

Kaar kasta wuxuu furayaa mawduuc ay Soomaaliya muddo aad u dheer ka gaabsatay. Guji oo akhri — si deggan.

Arag dhammaan baaritaannada →

Duubisyada laga soo qaaday

  • Nin Soomaali ah oo qaba albinism

    "Dadku waxay ii sheegaan inaan ahay dad-cune oo aan carruurtooda cuni doono. Aad bay iiga baqaan. Inta badan waxay albaabkayga hortiisa ku tuuraan biyo cusbo leh iyo ukumo cayriin, sababtoo ah waxay rumaysan yihiin inay taasi ka ilaalinayso aniga."

    Elmi Bile Mohamed, 25La nool albinism · Muqdisho (BBC × Bilan)
  • Dibadbax ka dhan ah faraxumaynta oo ka dhacay Muqdisho

    "Waxaan halkan u joognaa inaan noqono codka gabadh kasta oo la aamusiiyay."

    Gacalo Mahmoud YusufDibadbax-bixiye · Muqdisho
  • Warbixin ku saabsan balwadda opioid-ka ee haweenka Muqdisho

    "Ninkaygii hore ayaa sabab u ah inaan qabatimo daroogooyinka adag. Balwaddaydu aad bay u xumaatay ilaa aan miyirkaygii waayey. Waxaan bilaabay inaan seexdo baabuurta iyo waddooyinka."

    Amino AbdiKu tiirsanaan opioid · Muqdisho (BBC × Bilan)
  • Nin HIV la nool oo ku sugan waddooyinka Muqdisho

    "Markaan dadka gargaar weydiisto way iga cararaan sababtoo ah waxay u malaynayaan inay cudurka iga qaadi doonaan keligood ii soo dhowaanshaha. Habeenno qaarkood waan seexdaa anigoon maalinta oo dhan biyo cabin, sababtoo ah si fudud lacag ma haysto."

    Khalif Farah Shuriye, 75La nool HIV · Muqdisho (El País × Bilan)
  • Nin daryeelaya eeyaha waddooyinka ee Muqdisho

    "Dadka qaarkood kaliya ma diidaan inay caawiyaan — xitaa ma rabaan in eeyaha meel u dhow lagu quudiyo."

    Aadan Abdullahi AliDaryeele xoolaad · Muqdisho

Khadka xogta sirta ah

Haddii aad haysato wax aad nala wadaagayso — markhaati, dukumenti, magac aan cidina ku dhiirranayn inay sheegto — noo soo qor. Saddex kanaal, mid kasta sida ugu qarsoodisan ee aan uga dhigi karno. Marna ma shaacinno aqoonsiga il xogeed oggolaansho qoran oo cad la'aan.

  • Iimayl sirgaxan tips@bilan-media.com Furaha PGP marka la codsado
  • Signal +252 615 012 276 End-to-end encrypted
  • Qof ahaan Qolka wararka Muqdisho · ballan lagu yimaado Kulan qarsoodi ah
  • Boosto Sanduuqa boostada · Muqdisho Cinwaan celin looma baahna
Gudbi xog